Een goede risicoanalyse vormt de basis van elk preventiebeleid. In deze gids ontdek je stap voor stap hoe je een risicoanalyse uitvoert, welke fouten je vermijdt en welke documenten je nodig hebt. Met een gratis checklist om direct mee aan de slag te gaan.
INHOUDSOPGAVE
Veel preventieadviseurs werken nog met losse Excelbestanden en Worddocumenten voor hun risicoanalyses. Daardoor verdwijnen risico's, worden acties vergeten en ontbreekt het overzicht bij inspecties of arbeidsongevallen. Een gestructureerde aanpak bespaart tijd en verhoogt de kwaliteit van je preventiewerk.
Een risicoanalyse is een systematische methode om gevaren op de werkvloer te identificeren, de bijbehorende risico's te beoordelen en passende preventiemaatregelen te bepalen. Ze vormt de basis van het Globaal Preventieplan (GPP) en is verplicht voor alle Belgische werkgevers op grond van de Codex Welzijn op het Werk.
Codex
Codex Welzijn op het Werk, Boek I, Titel 3
KB
KB van 27 maart 1998 betreffende het beleid inzake het welzijn van de werknemers
Voor wie
Alle werkgevers in België, ongeacht grootte of sector
Wanneer
Bij opstart, bij wijziging van werkpost, na arbeidsongeval, periodiek (minstens jaarlijks herzien)
Definieer duidelijk welke werkpost, machine of activiteit je analyseert. Wees specifiek: 'gebruik van heftruck in magazijn' is beter dan 'magazijnactiviteiten'. Hoe specifieker, hoe actiegerichter je analyse.
Loop de werkpost systematisch na en identificeer alle mogelijke gevaren: mechanisch (bewegende delen), chemisch (producten), ergonomisch (tillen, houding), fysisch (lawaai, temperatuur), psychosociaal (werkdruk) en biologisch. Spreek ook met de werknemers zelf — zij kennen de werkpost het best.
Wie kan schade ondervinden van het gevaar? Denk niet alleen aan de directe gebruiker maar ook aan collega's in de buurt, onderhoudspersoneel, bezoekers en kwetsbare groepen (zwangere vrouwen, jongeren, personen met een beperking).
Bereken de risicorating via de Kinney-formule: R = P × E × C. Waarbij P = kans op gevaarlijke situatie (0.1 tot 10), E = blootstellingsfrequentie (0.5 tot 10) en C = mogelijke gevolgen (1 tot 40). Resultaat: <20 = acceptabel, 20-70 = aandacht vereist, 70-200 = onmiddellijke actie, >200 = stilleggen.
Volg de STOP-hiërarchie: Substitutie (gevaar wegnemen), Technische maatregelen (isoleren, afschermen), Organisatorische maatregelen (procedures, opleiding), Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM als laatste redmiddel). Maatregelen op hogere niveaus zijn altijd te verkiezen.
Zet elke maatregel om in een concreet actiepunt met een verantwoordelijke persoon, een realistische deadline en een prioriteit. Zonder eigenaarschap en deadline verdwijnen acties in de la. Communiceer het actieplan naar de betrokkenen.
Plan een reviewmoment in: na uitvoering van maatregelen, na wijzigingen in de werkpost, na incidenten of bijna-incidenten, en minstens jaarlijks in het kader van het JAP. Een risicoanalyse is een levend document, geen eenmalige oefening.
Metaalbedrijf De Smet NV — 45 werknemers, productiehal
💡 ZYNC INSIGHT
De grootste fout die we zien bij risicoanalyses? De analyse wordt uitstekend uitgevoerd — foto's genomen, Kinney-scores berekend, maatregelen bepaald — maar daarna verdwijnt alles in een PDF die niemand herleest. In Zync worden observaties, risicobeoordelingen en actiepunten automatisch gekoppeld aan het klantendossier, krijgen ze een verantwoordelijke en deadline, en stuurt het systeem automatisch herinneringen. Zo wordt de risicoanalyse niet het eindpunt maar het startpunt van echte opvolging.
Ontdek ZyncBRONNEN
Loïc Angellier
Founder van Zync Preventie
Loïc bouwt Zync Preventie — workflowsoftware voor preventieadviseurs en kleine preventiebureaus. Alle artikels worden geschreven vanuit een praktische invalshoek gericht op Vlaamse en Belgische preventierealiteit.
IN DIT ARTIKEL
Download de checklist voor dit artikel als PDF of Word.
Nieuwe wetgeving en templates in je mailbox.
Geen spam · Elke 2 weken · Gratis uitschrijven